Hete bliksem

Toen ik mijn moeder vroeg naar een Oer-Hollands recept was hete bliksem het eerste wat in haar opkwam. Ik had wel ooit van deze naam gehoord, maar ik kon het recept niet verder plaatsen.

Mijn eerste gedachten over deze stamppot waren niet erg positief.  Ik dacht aan een  stamppot dat naar appelmoes zou smaken. Na wat onderzoek te hebben gedaan, zag ik dat de hoeveelheid en de soort appel varieert per recept. Het viel mij ook op dat per regio het vlees dat bij de hete bliksem wordt geserveerd varieert van bloedworst, rookworst, draadjesvlees tot aan een gehaktbal.

In sommige recepten worden ook uitgebakken spekjes of gebakken uien toegevoegd aan de stamppot. De hete bliksem zoals ik die lekker vind, is wellicht niet de originele variant. Ik heb ervoor gekozen niet te veel appel te gebruiken en daarnaast meng ik de gebakken uien niet door de stamppot heen, maar serveer ik deze apart erbij voor de liefhebber. De gehaktballen en jus geven naar mijn mening een verdere Hollandse draai aan het gerecht.  

Ingrediënten:

Voor de stamppot

• 1,5 kilo kruimige aardappels, geschild en in stukjes
• 2 zure appels, zoals granny smith, geschild, zonder klokhuis en in stukjes
• 2 friszoete appels, zoals jonagold, geschild, zonder klokhuis en in stukjes
• Zout en peper
• 50 gram roomboter

Voor de gebakken uien

• 2 uien, in halve maantjes
• 25 gram roomboter
• 1 theelepel gedroogde tijm
• Zout en peper

Voor de gehaktballen

• 500 gram rundergehakt
• Zout en peper
• 1 eetlepel gladde mosterd
• 1 theelepel uienpoeder
• ½ theelepel gedroogde knoflookpoeder
• 1 ei
• 2 eetlepels paneermeel
• 100 gram roomboter
• 1 eetlepel olijfolie

Voor de jus

• Bakvet van de gehaktballen
• 500 ml runderbouillon/ fond
• 1 volle eetlepel bloem
• Zout en peper

Bereidingswijze:

Voor de stamppot

Breng de aardappels in een ruime pan met gezouten water aan de kook. Nadat de aardappels vijf minuten koken, kunnen de stukjes appel erbij. Zodra de aardappels gaar zijn, mag het vuur uit en  kan het kookwater worden afgegoten. Doe vervolgens de deksel terug op de pan, zodat de appels en aardappels kunnen droogstomen. Na ongeveer 5 minuten droogstomen, stamp je de aardappels en appels fijn. Voeg naar smaak wat zout en peper toe en voeg tot slot het klontje boter toe.

Voor de gebakken uien

Terwijl de aardappels op het vuur staan, smelt je de roomboter in een koekenpan. Zodra de boter gesmolten is, mogen de uien met zout, peper en de gedroogde tijm in de pan. Zet het vuur niet te hoog, want je wil niet dat de uien aanbranden. Het doel is dat de uien glazig en zacht worden. Het vuur mag uit, zodra de uien een beetje zijn gekleurd.

Voor de gehaktballen

Doe het gehakt in een ruime kom en voeg hier het zout, de peper, de mosterd, de uienpoeder, de knoflookpoeder, het ei en de paneermeel aan toe. Meng alles goed door elkaar en maak hier vier grote ballen van.

Verhit de boter en de olijfolie, op matig voor, in een ruime koekenpan en bak hierin de gehaktballen totdat ze gaar zijn. Draai tijdens het bakken de ballen regelmatig om. Zodra de gehaktballen gaar zijn, leg je deze op een bord. Laat het bakvet in de koekenpan.

Voor de jus

Het bakvet dat in de koekenpan zit waarin je de gehaktballen hebt gebakken, gebruik je voor het maken van de jus. Verhit het bakvet en voeg hieraan 1 volle eetlepel bloem toe. Roer de bloem door het vet heen totdat de bloem helemaal door het vet is opgenomen. Voeg hieraan de bouillon toe en breng aan de kook. Breng de jus op smaak met zout en peper.

Serveer de stamppot met de uien, de jus en de gehaktbal.

Eet smakelijk!

Tip:

De appels bevatten behoorlijk wat vocht. Om deze reden gebruik ik geen melk in deze stamppot.

Houdt je jus over? Geen probleem. De jus blijft de volgende dagen nog goed en is heerlijk als je nog een keer aardappels eet.